Điều này sẽ kéo theo nhiều thách thức, nhất là với LĐ di cư không chính thức như: Nguy cơ bị bóc lột cao hơn, trong khi sự tiếp cận với các hình thức bồi thường lại hạn chế hơn. Làm thế nào để bảo vệ tốt hơn quyền lợi cho LĐ di cư là vấn đề được đưa ra bàn thảo tại Diễn đàn lao động di cư ASEAN lần thứ 3 tổ chức tại VN từ 19-20.7.

Thiếu thông tin chính thống

Theo báo cáo của ILO, khối ASEAN có khoảng 13-15 triệu LĐ di cư (chiếm 9% tổng dân số toàn cầu), trong đó, luồng di cư tập trung vào 3 nước tiếp nhận: Malaysia, Thái Lan và Singapore. Số LĐ trên ra đi với mong muốn tìm được việc làm ổn định hơn để cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, họ đang phải đối mặt với nhiều rủ ro và thiếu những yếu tố bảo vệ cần thiết. Rất nhiều LĐ di cư làm những công việc nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của luật bảo vệ LĐ. Nhu cầu di cư lớn cũng dễ tạo cơ hội gia tăng các nhóm tội phạm buôn bán người...

Đáng lo ngại là phần lớn LĐ di cư rất thiếu thông tin chính thống. Ông Muhammad Chairul Hadi- Công đoàn di cư Indonesia cho biết: “Ở Indonesia, LĐ di cư nhận thông tin phần lớn từ môi giới (46%), gia đình và bạn bè (48%), chính phủ (3,5%), các cơ quan (1%) phương tiện thông tin đại chúng (1%). Trong khi đó chính phủ không phổ biến thông tin tới vùng nông thôn mà đa phần LĐ di cư đến từ nông thôn, chính phủ không cung cấp thông tin về di cư như cơ quan nào được phép gửi LĐ sang nước ngoài làm việc ở cấp quận, huyện và rất nhiều môi giới không cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ đến người LĐ”.

Ông Đào Công Hải, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTBXH VN) chia sẻ: “Tại VN, LĐ trước khi đi XKLĐ đều được đào tạo nghề, tập huấn về phong tục tập quán của nước nơi họ sẽ đến làm việc, được quản lý và bảo vệ quyền lợi tại nước ngoài. Tuy nhiên, việc bảo vệ LĐ di cư phụ thuộc nhiều vào luật pháp của nước tiếp nhận”.

Tăng cường chia sẻ thông tin

“Các quốc gia cần cùng hành động để bảo vệ quyền lợi và tạo điều kiện tốt nhất cho LĐ di cư”- Thứ trưởng Bộ LĐTBXH VN Nguyễn Thanh Hòa đã kêu gọi như vậy tại diễn đàn. Chuyên gia cao cấp về di cư của ILO, Alcestis Abrera Mangahas nhấn mạnh: “ASEAN cần đẩy mạnh các cơ hội trao đổi thông tin. Đây được xem là giải pháp hữu hiệu bảo vệ LĐ di cư. Cụ thể, các quốc gia cần tăng cường xây dựng năng lực quản lý LĐ di cư bằng cách chia sẻ thông tin về những lĩnh vực trước khi LĐ đi làm việc, trong đó có những quyền và phúc lợi xã hội".

"Đặc biệt, với những LĐ đi làm việc ở nước ngoài- cần được tiếp cận thông tin đầy đủ, chính xác về thị trường LĐ cũng như các điều kiện hỗ trợ về pháp lý... Riêng với các hiệp hội tuyển dụng LĐ, cần đánh giá, xác định đúng về các hoạt động bất hợp pháp trong tuyển dụng và sử dụng LĐ di cư”.