Kênh học nghề thực hành

Ở Cần Thơ, Hậu Giang, Đồng Tháp..., nhiều cơ sở uốn tóc, sửa xe máy, cơ khí, làm cửa nhôm, sửa điện thoại di động có nhận học viên học nghề, học phí bình quân từ 6 – 10 triệu đồng tùy cơ sở, tùy nghề. Nguyễn Thị Thắm (huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp) lên TP.Cao Lãnh học nghề tại một tiệm uốn tóc với học phí 8 triệu đồng.

Chủ tiệm không quy định thời gian học, chỉ cho biết khi nào tay nghề cứng, đủ ra làm thợ hay mở tiệm thì coi như hoàn thành khóa học. Đó cũng là quy định bất thành văn của hầu hết các cơ sở sản xuất – dịch vụ tư nhân khi nhận học viên học nghề. Còn anh Nguyễn Văn Trung - chủ một cơ sở hàn ở huyện Tháp Mười (Đồng Tháp) - cho biết, trước anh học nghề hàn, học xong ở lại làm thợ cho chủ, sau 3 năm mới dành dụm ít vốn mở cơ sở riêng.

Với cách học nghề này, học viên thạo nghề nhanh hay chậm, ngoài nỗ lực bản thân còn lệ thuộc khá nhiều vào sự quan tâm của chủ cơ sở. Chẳng hạn như, học nghề uốn tóc phải qua khá nhiều công đoạn từ đơn giản tới phức tạp: Gội đầu, cắt, duỗi, uốn... Có học viên học ở tiệm có nhiều thợ lành nghề, vì vậy suốt thời gian khá dài chỉ được giao mỗi việc gội đầu cho khách.

Nói cách khác, chủ cơ sở... khai thác sức LĐ của học viên cho việc kinh doanh. Do mọi việc đều thỏa thuận miệng, thời gian học không cụ thể, việc xác định học viên tay nghề đủ cứng có thể trở thành thợ để được trả tiền công... đều do chủ cơ sở đánh giá nên không ít trường hợp thiệt thòi thuộc về học viên.

Học xong làm đúng nghề

Tuy nhiên, cũng có những chủ cơ sở quan tâm kèm cặp để học viên mau ra nghề. Ông chủ cơ sở sửa xe máy Thọ ở quận Ninh Kiều (TP.Cần Thơ) đã đào tạo hàng chục thợ lành nghề, hiện nhiều người là thợ chính tại các cơ sở khác, có người mở cơ sở riêng. Ông Lê Văn Hăng - chủ cơ sở cơ khí ở huyện Lấp Vò (Đồng Tháp) - cũng từng là thợ học nghề theo hình thức này trước khi mở cơ sở.

Theo ông Hăng, với cách học này, càng cọ xát thực tế càng mau giỏi nghề. Vì vậy, khi nhận “đơn hàng” dù ở xa ông cũng dẫn theo “học trò” để họ có điều kiện học qua thực hành, rút ngắn thời gian học nghề. Thật ra, kênh dạy nghề này cũng cần có uy tín mới thu hút nhiều học viên. Từ việc “tuyên truyền miệng” của học viên đã từng học, tiệm uốn tóc Đông Quyên ở TP.Cao Lãnh (Đồng Tháp) luôn có khá đông người đến xin học nghề và từng đào tạo nhiều lớp học viên thạo nghề, tỏa ra làm thợ, mở tiệm tại khá nhiều địa phương trong tỉnh Đồng Tháp.